Microftalmie bij honden: oorzaken, symptomen & fokadvies

Microftalmie is een erfelijke oogafwijking bij honden waarbij één of beide ogen abnormaal klein of onderontwikkeld zijn. Deze aangeboren aandoening ontstaat door problemen tijdens de foetale ontwikkeling. Hoewel het relatief zeldzaam is, zijn bepaalde rassen, zoals de Rottweiler pups, daarvoor vatbaarder. Andere rassen die in Nederland ook bekend zijn en mogelijk risico lopen op microftalmie zijn onder andere Australian Shepherds, Shetland Sheepdogs, Welsh Corgis, Collies, Grote Deense Doggen, Chihuahuas, Amerikaanse Cocker Spaniels en Pomeranians.

Wat is microftalmie?

Tijdens de ontwikkeling van een pup in de baarmoeder vormen de ogen zich over meerdere weken. Genetische afwijkingen of structurele defecten kunnen dit proces verstoren, wat resulteert in microftalmie. Dit kan één oog of beide aantasten, waardoor de ogen klein of teruggetrokken in de schedel lijken. In ernstige gevallen kunnen ogen helemaal ontbreken of kunnen extra afwijkingen aanwezig zijn, zoals een opvallend derde ooglid. Pups die met microftalmie geboren worden, hebben in verschillende mate een verminderd gezichtsvermogen, afhankelijk van de ernst.

Rassen en honden met verhoogd risico

Microftalmie komt vaker voor bij bepaalde rassen en vachtkleuren, vooral honden met een merle- of gespikkelde vacht met grote witte vlakken. De genoemde rassen, waaronder Australian Shepherd pups, Shetland Sheepdogs, Welsh Corgis, Collies, Grote Deense Doggen, Chihuahuas, Amerikaanse Cocker Spaniels en Pomerianen, hebben genetisch een verhoogde kans op deze aandoening, evenals Rottweilers.

Herkenbare symptomen

Symptomen die kunnen wijzen op microftalmie bij honden zijn onder meer:

• Een of beide ogen lijken ongewoon klein of teruggetrokken, wat een verzonken uiterlijk geeft
• De aanwezigheid van een opvallend derde ooglid (nictiterend membraan)

Diagnose

Een grondig onderzoek door een dierenarts is essentieel voor het stellen van de diagnose. De dierenarts bekijkt de medische geschiedenis van de hond en kan doorverwijzen naar een veterinaire oogspecialist voor verdere beoordeling. Mogelijke diagnostische onderzoeken zijn:

• Bloedonderzoek om infectieuze oorzaken uit te sluiten
• Beeldvorming zoals CT- of MRI-scans om het oog en omliggende structuren te beoordelen
• Analyse van cerebrospinale vloeistof indien er verdenking is op neurologische betrokkenheid

Behandelingsmogelijkheden

Microftalmie is niet te genezen, omdat het een structurele afwijking is die vanaf de geboorte aanwezig is. Veel honden met deze aandoening kunnen echter een vol en actief leven leiden, vooral als slechts één oog is aangetast en er nog gedeeltelijk zicht is. De zorg richt zich op het monitoren van de ooggezondheid en het bieden van een veilige omgeving voor honden met een verminderd gezichtsvermogen. Chirurgische ingrepen kunnen overwogen worden bij complicaties, zoals cataracten, voor zover die tegelijkertijd optreden.

Fokadvies in Nederland

Verantwoord fokken is cruciaal om microftalmie niet door te geven aan toekomstige generaties. Elke hond die de diagnose microftalmie krijgt, ongeacht de ernst of of één of beide ogen zijn aangedaan, moet worden gecastreerd of gesteriliseerd om voortplanting te voorkomen. Daarnaast adviseren organisaties zoals de Raad van Beheer dat fokkers lijnen vermijden waarvan bekend is dat ze deze aandoening dragen. Het uitvoeren van gezondheidstesten en genetische screening is hierbij van groot belang om erfelijke oogafwijkingen zoveel mogelijk te beperken.

Wat is microftalmie precies?

Korte uitleg: Microftalmie is een aangeboren aandoening waarbij de ogen van een hond abnormaal klein of onderontwikkeld zijn, wat invloed heeft op het zicht en de ooguitstraling.

Deze aandoening wordt veroorzaakt door genetische en ontwikkelingsfactoren tijdens de zwangerschap en kan leiden tot visuele beperkingen die variëren van mild tot ernstig. Het komt vaker voor bij bepaalde rassen en vereist vaak een veterinaire diagnose om de omvang en eventuele bijkomende afwijkingen vast te stellen.

Waarom zijn sommige hondenrassen vatbaar voor microftalmie?

Korte uitleg: Sommige rassen erven microftalmie door genetische factoren, vooral die met een merle-vachtpatroon dat gelinkt is aan oculaire afwijkingen.

Rassen met bepaalde vachtkleuren, zoals merle of gespikkeld met grote witte gebieden, zijn genetisch vatbaarder omdat de genen die pigmentatie regelen ook invloed hebben op de oogontwikkeling. Zorgvuldig fokken, genetische testen en screening zijn essentieel om de incidentie in deze lijnen te verlagen.

Is microftalmie te genezen bij honden?

Korte uitleg: Nee, microftalmie is niet te genezen omdat het een structureel defect is; de behandeling richt zich op symptoombeheer en het waarborgen van een goede levenskwaliteit.

Omdat microftalmie het gevolg is van onderontwikkelde oogstructuren tijdens de foetale groei, is er geen bewezen genezing. Honden met deze aandoening kunnen zich vaak goed aanpassen, vooral als één oog nog functioneel zicht biedt. Veterinaire zorg focust op het monitoren van de ooggezondheid en het aanpakken van eventuele secundaire problemen.