Waarom zijn veel Border Collies gevoelig voor ivermectine?

De Border Collie is een extreem intelligente werkhond die bekendstaat als een van de slimste hondenrassen ter wereld. Ze blijven populair als werkhonden op boerderijen en als actieve metgezellen in hondensporten zoals flyball, behendigheid en gehoorzaamheid, dankzij hun grote vermogen om complexe commando's te leren en uit te voeren.

Border Collies hebben veel lichamelijke beweging en mentale uitdaging nodig, wat vaak onderschat wordt door beginnende eigenaren. Hun energie en intelligentie maken ze tot een zeer bevredigende keuze voor eigenaren die deze eisen aankunnen.

Wat is ivermectine en hoe werkt het?

Ivermectine is een veelgebruikt antiparasitair middel en ontwormingsmiddel dat wordt toegepast bij diverse dieren, zoals vee, paarden, vogels, kleine zoogdieren en honden, met name voor de bestrijding van worminfecties. Het werkt op celniveau door het verhogen van chloride-ionen in parasietencellen, wat tot hun dood leidt.

Voor de meeste dieren is ivermectine veilig omdat de receptorcellen geen giftige hoeveelheden toelaten in gevoelige gebieden zoals de hersenen, dankzij een beschermende barrière: de bloed-hersenbarrière.

Bij honden voorkomt deze bloed-hersenbarrière normaal gesproken dat ivermectine de hersencellen bereikt. Bij sommige honden is deze barrière door een genetische mutatie echter defect, wat de gevoeligheid en mogelijk ernstige reacties op ivermectine veroorzaakt.

Waarom zijn veel Border Collies gevoelig voor ivermectine?

Een groot deel van de Border Collies draagt een mutatie in het MDR1-gen, dat de aanmaak van P-glycoproteïne beïnvloedt. Dit eiwit helpt bepaalde toxines, waaronder ivermectine, uit de hersenen te pompen en zo de integriteit van de bloed-hersenbarrière te behouden.

Als het MDR1-gen gemuteerd is, raakt de bloed-hersenbarrière aangetast, waardoor ivermectine in toxische hoeveelheden de hersenen kan binnendringen en ernstige neurologische symptomen kan veroorzaken. Ongeveer 75% van de Border Collies, inclusief kruisingen met Border Collie-achtergrond, kan dit gen mutatie dragen.

Daarom moeten ivermectine en sommige gerelateerde medicaties met grote voorzichtigheid of helemaal niet worden gebruikt bij Border Collies en andere werkhondenrassen met Border Collie-voorouders. Nederlandse dierenartsen zijn hiervan op de hoogte en zullen veilige alternatieven adviseren om parasieten te bestrijden.

Symptomen en behandeling bij ivermectinegevoeligheid

Als een Border Collie met de MDR1-mutatie wordt blootgesteld aan ivermectine, kunnen de volgende symptomen optreden:

• Problemen met staan of lopen
• Onvastheid of trillingen
• Overmatige slaperigheid of lusteloosheid
• Verminderde prikkelgevoeligheid
• Overmatig speekselen en braken
• Abnormale hartslag- en ademhalingsfrequentie
• In ernstige gevallen aanvallen of coma

Snelle veterinaire hulp is cruciaal; behandeling kan vaak succesvol zijn als er snel wordt ingegrepen.

Wat moeten Nederlandse Border Collie-eigenaren doen?

Eigenaren dienen altijd hun dierenarts te informeren als hun hond een Border Collie is of Border Collie-voorouders heeft. Gebruik nooit ivermectine houdende middelen zonder overleg met een dierenarts. Genetisch onderzoek op de MDR1-mutatie is beschikbaar bij Nederlandse dierenklinieken en wordt sterk aanbevolen, zeker bij fokplannen of als medicatie nodig is die risico’s kan veroorzaken.

Lage doses ivermectine, zoals die in middelen tegen hartworm worden gebruikt, zijn doorgaans veilig, maar hogere doseringen in andere behandelingen moeten worden vermeden tenzij anders voorgeschreven door een dierenarts.

Kan ik mijn Border Collie laten testen op ivermectinegevoeligheid?

Ja, DNA-tests voor de MDR1-mutatie zijn verkrijgbaar via dierenartsen of gespecialiseerde laboratoria in Nederland. Deze test laat zien of je hond:

• Homozygoot is (zeer gevoelig)
• Heterozygoot is (matige gevoeligheid)
• Geen mutatie draagt (normale gevoeligheid)

Deze kennis helpt bij het maken van veiliger medicijn- en fokkeuzes.

Samenvatting en verantwoord eigenaarschap

Inzicht in de genetische kwetsbaarheid van vele Border Collies voor ivermectine is essentieel om hun gezondheid te beschermen. Verantwoorde eigenaren in Nederland werken nauw samen met dierenartsen, vertrouwen op genetische testen en zorgen dat alleen veilige, door dierenartsen goedgekeurde medicijnen gebruikt worden tegen parasieten.

Door goed geïnformeerd en alert te zijn, kun je volop genieten van de vele prachtige eigenschappen van dit bijzondere ras en je Border Collie beschermen tegen onnodige medicijnreacties.