Hemivertebrae is een aangeboren wervelafwijking die de kenmerkende kurkentrekkerstaart veroorzaakt bij bepaalde hondenrassen, vooral de mopshond. Deze aandoening ontstaat door een onregelmatige ontwikkeling van de wervels in de ruggengraat, waarbij delen van de wervelkolom vervormen of fusioneren in plaats van normaal gevormd worden. Hoewel een gekrulde staart op zichzelf meestal geen problemen veroorzaakt, kan de wervelafwijking soms het ruggenmerg of de zenuwen samendrukken, wat pijn of neurologische klachten kan geven die de mobiliteit beïnvloeden.
Hemivertebrae komt vaak voor bij kleinere brachycephale rassen met gekrulde staarten zoals de Franse bulldog en Engelse bulldog. De ernst varieert sterk. Bij veel honden veroorzaakt het enkel een gekrulde staart zonder verdere symptomen, maar bij ernstiger gevallen kunnen symptomen optreden zoals zwakte in de achterpoten, incontinentie en ongemak, vooral naarmate de pups ouder worden en mobieler.
Aangezien hemivertebrae erfelijk is, stimuleren Nederlandse rasverenigingen voor getroffen rassen actief screening voorafgaand aan de fok. Het doel is om honden met ernstige wervelafwijkingen te identificeren en te voorkomen dat zij deze aandoening doorgeven, zodat de gezondheid en het welzijn van toekomstige generaties verbeterd worden.
De rasvereniging voor de mopshond adviseert bijvoorbeeld om alle potentiële fokhonden te laten testen. Volwassen honden zonder mobiliteitsproblemen hoeven meestal niet getest te worden, tenzij ze voor de fok worden ingezet.
De test bestaat uit röntgenfoto's van de wervelkolom om afwijkingen in de wervels op te sporen. In tegenstelling tot eenvoudige DNA-tests kan met röntgenbeeldvorming de fysieke wervelafwijkingen zichtbaar worden gemaakt die hemivertebrae veroorzaken.
Omdat meerdere hoeken en duidelijke beelden vereist zijn, worden honden meestal onder narcose gebracht. Dit zorgt ervoor dat de hond stil ligt en vermindert risico's, wat vooral belangrijk is bij brachycephale rassen die gevoelig kunnen zijn voor sedatie.
De röntgenfoto's worden beoordeeld door een veterinair radioloog om de aanwezigheid en de ernst van de wervelverdraaiing of -fusie vast te stellen. Zelfs als de hond geen symptomen vertoont maar wel een lichte afwijking heeft, wordt afgeraden deze te gebruiken voor de fok vanwege het risico op erfelijkheid.
De testresultaten bevatten meestal een beoordeling van de ernst van hemivertebrae, waarbij hogere gradaties duiden op ernstigere wervelvormafwijkingen. Verantwoorde fokkers vermijden het gebruik van honden met matige tot ernstige afwijkingen om de kans op gezondheidsproblemen bij pups te verminderen.
Fokbeslissingen worden genomen in overleg met rasverenigingen en veterinaire experts om een balans te vinden tussen het behouden van het rasstandaard en het minimaliseren van gezondheidsrisico’s verbonden aan hemivertebrae.
Hemivertebrae komt vooral voor bij brachycephale rassen met gekrulde staarten, zoals:
Zeldzamer is het beschreven bij andere rassen zoals bepaalde lijnen van de Duitse herder, maar dat komt weinig voor.
Hebt u een brachycefaal ras met een gekrulde staart en bent u van plan te fokken, dan wordt testen sterk aanbevolen ter bescherming van de gezondheid van uw pups. Voor eigenaren van gezelschapsdieren zonder mobiliteitsproblemen is routinematige testing doorgaans niet nodig, maar raadpleeg altijd uw dierenarts als neurologische of bewegingsproblemen zich voordoen.
Hemivertebrae-testen is een belangrijke gezondheidscontrole die door rasverenigingen wordt aanbevolen om verantwoord fokken te waarborgen. Door deze test te begrijpen en te gebruiken kunnen fokkers het voorkomen van pijnlijke wervelafwijkingen bij kwetsbare rassen helpen terugdringen.
Zoek altijd veterinair advies en werk samen met gerenommeerde fokkers die gezondheidstests en welzijn van het ras prioriteit geven. Verantwoord huisdierbezit betekent ook bewust zijn van erfelijke aandoeningen zoals hemivertebrae en weloverwogen keuzes maken voor het welzijn van elke hond.