Rasclubtesten voor Aortaklepvernauwing bij Honden

Aortaklepvernauwing is een hartaandoening waarbij de aortaklep van het hart vernauwd is, waardoor de bloedstroom uit het hart beperkt wordt. Dit veroorzaakt extra belasting van het hart, dat harder moet pompen om bloed door het lichaam te circuleren. In ernstige gevallen kan dit leiden tot hartfalen of de noodzaak van een operatie.

Hoewel aortaklepvernauwing bij elke hond kan voorkomen, komt het vooral voor bij bepaalde hondenrassen vanwege erfelijke factoren en lichaamsbouw. Dit is een uitdaging voor eigenaren en fokkers die willen voorkomen dat deze aandoening binnen een ras wordt verspreid.

Aangezien aortaklepvernauwing niet betrouwbaar met DNA-tests kan worden vastgesteld, organiseren rasverenigingen en gezondheidsorganisaties screeningsprogramma's met gespecialiseerde hartaandoeningenonderzoeken. Deze tests zijn bedoeld om getroffen honden vroegtijdig te identificeren, zodat verantwoord kan worden gefokt en het voorkomen van deze aandoening onder rassen kan worden verminderd.

In dit artikel leest u over de risicorassen, hoe aortaklepvernauwing zich uit, details over de testmethoden en de rol van rasverenigingen bij de gezondheidscontrole.

Wat is Aortaklepvernauwing?

Aortaklepvernauwing zorgt voor een vernauwing van de aortaklep, waardoor de bloedstroom uit het hart wordt verminderd. De ernst varieert van milde gevallen zonder gezondheidsproblemen tot ernstige gevallen die hartfalen kunnen veroorzaken. Deze aandoening heeft vaak een erfelijke component, wat betekent dat getroffen honden meer kans hebben om nakomelingen te krijgen die vatbaar zijn voor de aandoening. Er is echter geen specifieke genmutatie bekend, waardoor het niet met een eenvoudige genetische test kan worden vastgesteld.

Rassen die getest moeten worden op Aortaklepvernauwing

Bepaalde rassen hebben een verhoogd risico op aortaklepvernauwing. Dit risico hangt vaak samen met lichaamsbouw en bloedlijnen. In Nederland hebben rasverenigingen screeningsprogramma's, vooral voor de volgende rassen:

• de Boxer
• de Bull Terrier
• de Newfoundlander

Van deze rassen heeft de Boxer het bekendste risico. Verantwoord fokken betekent dat aanbevolen gezondheidstesten uitgevoerd worden voordat met een hond wordt gefokt. Nederlandse rasverenigingen raden fokkers sterk aan om al hun fokdieren te laten screenen.

Hoe wordt getest op aortaklepvernauwing?

Er zijn drie hoofdmethoden voor de diagnose van aortaklepvernauwing, afhankelijk van de richtlijnen van de rasvereniging en het individuele dier:

1. Echocardiografie (hart-echografisch onderzoek): Dit niet-invasieve echoscopisch onderzoek toont een duidelijk beeld van het hart, waarmee de bloedstroomsnelheid door de aortaklep gemeten wordt om de mate van vernauwing te bepalen. Dit wordt uitgevoerd door veterinair cardiologen of gespecialiseerde dierenartsen. Doppler-echocardiografie klasificeert de ernst op basis van bloedstroomsnelheid.
2. ECG (elektrocardiogram): Deze test registreert de elektrische activiteit van het hart en kan afwijkingen detecteren die passen bij aortaklepvernauwing. Dit is meestal een aanvullende test bij echocardiografie.
3. Ausculteren: Het beluisteren van het hart met een stethoscoop om karakteristieke ruisen veroorzaakt door aortaklepvernauwing op te sporen. Dit is vaak de eerste screening en kan leiden tot aanvullend diagnostisch onderzoek als er ruis wordt gehoord.

De meeste dierenartsen kunnen direct de resultaten van ausculteren en ECG geven. De echocardiogramresultaten worden vaak door een specialist beoordeeld en als onderdeel van een officieel screeningsprogramma bij de rasvereniging geregistreerd.

Classificatiesysteem voor testresultaten

Testresultaten worden ingedeeld op basis van Doppler-snelheden en het voorkomen van ruisen:

• Niet getroffen: Geen ruis in rust, Doppler-snelheid lager dan 2,0 m/s, normale hartstructuur
• Onzeker: Zeer zachte ruis in rust of ruis alleen na inspanning, Doppler-snelheid tussen 2,0 en 2,5 m/s zonder structurele veranderingen
• Getroffen: Ruis hoorbaar in rust, Doppler-snelheid van 2,0 m/s of hoger, mogelijke structurele veranderingen die de ernst van de vernauwing aangeven

Belang van rasclubtesten

Rasverenigingen spelen een essentiële rol in het beheer van aortaklepvernauwing door:

• Het coördineren en toezicht houden op screeningsprogramma's speciaal voor risicodieren
• Het informeren van fokkers en eigenaren over deze aandoening en het belang van screening
• Het bijhouden van gezondheidsgegevens en registers om de prevalentie van de aandoening binnen rassen te monitoren
• Het adviseren over fokbeslissingen om het voorkomen te verminderen en de gezondheid van het ras te verbeteren

Zo raadt de Nederlandse Boxer-rasvereniging aan om screeningsonderzoeken te laten doen als onderdeel van verantwoord fokken en wordt het gebruik van getroffen honden voor de fok ontraden om de aandoening niet te verspreiden.

Veelgestelde vragen over aortaklepvernauwing en testen in rasverenigingen

Kan een puppy getest worden op aortaklepvernauwing?

Snel antwoord: Puppies kunnen meestal worden gescreend, maar betrouwbare resultaten zijn vaak pas mogelijk bij honden ouder dan 1 jaar.

Heel jonge puppies testen is lastig omdat hun hartstructuur nog in ontwikkeling is en milde ruisen moeilijk nauwkeurig opgespoord worden. Rasverenigingen raden meestal aan te testen vóór de fokleeftijd voor een betrouwbare status.

Is aortaklepvernauwing erfelijk?

Snel antwoord: Aortaklepvernauwing heeft een erfelijke component, maar is niet toe te schrijven aan een enkele genmutatie.

De aandoening wordt beschouwd als polygeen en complex, waarbij meerdere genen en factoren betrokken zijn. Dit verklaart waarom DNA-tests het nog niet kunnen opsporen. Verantwoorde fokkers gebruiken hartscreening om hun honden te beoordelen.

Wat te doen bij een positieve test?

Snel antwoord: Het fokken van getroffen honden wordt sterk afgeraden. Het is belangrijk een dierenarts te raadplegen voor het beheer van de gezondheid.

Als uw hond aortaklepvernauwing heeft, moet u deze niet inzetten voor de fok om overdracht te voorkomen. Uw dierenarts adviseert u over het beheer en monitoring voor een goede levenskwaliteit van uw hond.

Conclusie

Testen in rasverenigingen voor aortaklepvernauwing is cruciaal voor het behoud van de gezondheid van rassen die gevoelig zijn, zoals Boxer, Bull Terrier en Newfoundlander. Aangezien genetische testen nog niet beschikbaar zijn, spelen hartonderzoeken met auscultatie, ECG en echocardiografie een centrale rol bij het identificeren van getroffen honden.

Verantwoorde fokkers die screeningsonderzoeken uitvoeren, kunnen weloverwogen fokbeslissingen nemen om het optreden van deze ernstige hartziekte te verminderen. Eigenaren wordt aangeraden met hun dierenarts te overleggen over testen als hun hond tot een risicoras behoort of hiermee verwant is.