Leverproblemen bij katten en honden: oorzaken, symptomen, behandeling

De lever is een van de belangrijkste organen in het lichaam, verantwoordelijk voor honderden essentiële functies om uw kat of hond gezond en vitaal te houden. Door zijn drukke werk kan de lever soms beschadigd raken of ziek worden, maar met goede verzorging en vroegtijdige interventie kunnen veel huisdieren leverproblemen onder controle krijgen en een goede levenskwaliteit behouden.

Wat doet de lever?

De lever speelt tal van sleutelrollen in het welzijn van uw huisdier. Enkele belangrijke functies zijn:

• Metaboliseert eiwitten, vetten en koolhydraten naar bruikbare energie en voedingsstoffen.
• Slaat vitamines, mineralen en suikers op voor later gebruik.
• Filtert het bloed om schadelijke stoffen en bacteriën te verwijderen.
• Produceert gal ter ondersteuning van de vetvertering.
• Ondersteunt het immuunsysteem door de aanmaak van immuunstoffen.
• Behoudt het evenwicht van elektrolyten en water.
• Breekt overtollige hormonen af en zorgt voor de uitscheiding hiervan.
• Helpt de bloeddruk te reguleren.
• Verwijdert beschadigde rode bloedcellen uit de circulatie.

De lever is betrokken bij meer dan 500 functies, waardoor schade vaak leidt tot ontsteking, ook wel hepatitis genoemd. Andere ziekten kunnen ook de leverfunctie ernstig verstoren, waarbij vroegtijdige detectie van groot belang is.

Herkennen van leverproblemen

De symptomen van leverziekten lijken op die van andere gezondheidsproblemen, dus oplettendheid is belangrijk. Neem bij de volgende signalen contact op met uw dierenarts:

• Overgeven en diarree
• Verminderde eetlust en gewichtsverlies
• Toegenomen dorst
• Overmatig speekselen bij katten
• Neerslachtigheid bij honden
• In ernstige gevallen neurologische symptomen zoals cirkelen, het drukken van het hoofd tegen objecten, doelloos rondlopen, blindheid, agressie of een onzekere gang — vaak door ophoping van toxines die het brein beïnvloeden.

Veelvoorkomende oorzaken van leverziekten

Leverproblemen kunnen door diverse factoren ontstaan, waarvan sommige het risico verhogen:

Leeftijd

Levertumoren komen vaker voor bij huisdieren ouder dan tien jaar. Sommige leverstoornissen zijn aangeboren. Zo zorgt een portosystemische shunt ervoor dat bloed langs de lever stroomt en toxines niet worden verwijderd. Dit wordt meestal zichtbaar tussen zes maanden en één jaar oud.

Geflatteerde rassen

Bepaalde hondenrassen in Nederland hebben een verhoogd risico op leverproblemen. Denk aan Amerikaanse Cocker Spaniel pups, Yorkshire Terrier pups, Cairn Terrier pups, Maltezer pups, Schotse Terrier pups, Dwergschnauzer pups, Ierse Wolfhond pups, Golden Retriever pups, Labrador Retriever pups, Duitse Herder pups en Poedel pups. Bij katten zijn Siamezen gevoeliger voor leverproblemen.

Overgewicht

Te zware katten hebben een grotere kans op leverziekten, in het bijzonder leverlipidose, een ernstige aandoening door vetophoping in de lever.

Giftige stoffen, medicijnen en andere ziekten

Blootstelling aan bestrijdingsmiddelen, herbiciden en bepaalde geneesmiddelen zoals corticosteroïden kan schadelijk zijn voor de lever. Infectieziekten zoals leptospirose, en systemische aandoeningen zoals diabetes, de ziekte van Cushing en hyperthyreoïdie dragen ook bij. Bij katten kan langdurige anorexie leverlipidose veroorzaken.

Diagnose

Vanwege de vaak vage symptomen zal een dierenarts bloedonderzoek doen om leverenzymen en rode bloedcellen te controleren, en eventueel röntgenfoto’s of echografie inzetten. Een juiste diagnose is belangrijk voor een effectieve behandeling.

Behandeling en beheer

Gelukkig kan de lever zichzelf vernieuwen, maar tijdige behandeling is cruciaal. Afhankelijk van de ernst en oorzaak zijn de mogelijkheden:

• Opname in de kliniek met infuus om gifstoffen uit te spoelen en de lever te ondersteunen.
• Antibiotica bij secundaire infecties.
• Laxantia om het lichaam te reinigen.
• Bloedtransfusies bij bloedarmoede of stollingsproblemen.
• Voedingsdieet speciaal samengesteld om gifstofproductie te verminderen, met makkelijk verteerbare voedingsstoffen, vitaminen en mineralen.
• Medicatie om gifstoffen af te breken.
• Chemotherapie voor levertumoren indien geschikt.

Sommige Nederlandse dierenartsen gebruiken aanvullende natuurlijke therapieën zoals kruidengeneeskunde of acupunctuur, maar alleen onder strikt toezicht van de dierenarts.

Als u vermoedt dat uw huisdier leverproblemen heeft, neem dan snel contact op met uw dierenarts voor diagnose en een behandelplan op maat. Vroegtijdige zorg geeft uw kat of hond de beste kans op een comfortabel en vol leven.