Leptospirose bij honden: oorzaak, symptomen & preventie

Leptospirose is een bacteriële infectie die honden treft, vooral gevaarlijk voor kwetsbare pups omdat het ernstige orgaanfalen en de dood kan veroorzaken. Gelukkig is deze ziekte met de juiste vaccinatie en bewustwording tegenwoordig minder voorkomend in Nederland.

Hoe krijgt mijn hond leptospirose?

De ziekte wordt veroorzaakt door verschillende stammen van de Leptospira bacterie. Wereldwijd zijn er meer dan 230 bekende stammen, maar voor honden en katten zijn slechts enkele relevant. In Nederland zijn de meest voorkomende stammen die honden treffen Leptospira icterohaemorrhagiae, Leptospira canicola, Grippotyphosa en Australis. Deze bacteriën worden uitgescheiden in de urine van besmette dieren, zoals ratten en vossen, die veel voorkomende reservoirs zijn in Nederland.

Je hond kan leptospirose oplopen door te snuffelen of lopen in gebieden besmet met urine van geïnfecteerde dieren. De bacteriën kunnen ook binnendringen via een open wond of zeldzaam via het inslikken van besmet materiaal. Vochtige, stilstaande waterbronnen zoals plassen, sloten of langzaam stromende beekjes zijn bekende hotspots voor deze bacteriën.

Symptomen van leptospirose bij honden

De symptomen kunnen sterk variëren en een hond hoeft niet alle symptomen tegelijk te vertonen. Belangrijke tekenen om op te letten zijn:

• Geelzucht: Geelverkleuring van de huid, tandvlees en het oogwit door leverbeschadiging.
• Verhoogde temperatuur: Koorts door de infectie.
• Toegenomen dorst: Honden drinken mogelijk meer om gifstoffen uit te spoelen.
• Lethargie: Ongewone vermoeidheid of veel slapen.
• Buikpijn: Rusteloosheid, janken of zich terugtrekken door ongemak aan de organen.
• Braken: Vaak met gal, omdat het lichaam probeert gifstoffen kwijt te raken.
• Bloedige diarree: Een teken van ernstige betrokkenheid van het maag-darmkanaal.

Licht besmette honden kunnen volledig herstellen, maar sommige ontwikkelen chronische infecties en lopen het risico leptospiren te verspreiden. Pups zijn extra kwetsbaar en de ziekte kan zonder behandeling snel fataal verlopen.

Leptospirose diagnosticeren bij de dierenarts

De dierenarts zal een uitgebreide anamnese afnemen, inclusief recente wandelingen of blootstelling aan waterbronnen, en een lichamelijk onderzoek uitvoeren. De diagnose wordt gesteld met bloed- en urinetests om tekenen van infectie en orgaanschade op te sporen.

Bloedonderzoek laat doorgaans veranderingen zien in witte bloedcellen, verhoogde lever- en nierwaarden en aanwijzingen voor bloedstollingsstoornissen. Urinemonsters helpen om bacteriën of afwijkingen gerelateerd aan de infectie op te sporen.

De dierenarts kan ook specifieke tests doen om leptospira-antistoffen of DNA sneller aan te tonen, zodat tijdige en passende behandeling kan starten.

Behandeling en verzorging van leptospirose

Vroege diagnose is cruciaal omdat de behandeling vaak ziekenhuisopname en intensieve zorg vereist. De therapie bestaat meestal uit:

• Vloeistoftherapie via een infuus ter ondersteuning van de nierfunctie en om gifstoffen uit te spoelen.
• Antibiotica zoals doxycycline of penicilline, effectief tegen leptospira-bacteriën.
• Medicatie om braken en andere symptomen onder controle te houden.

Ondersteunende zorg richt zich op het monitoren van vitale organen en het voorkomen van complicaties. Hersteltijd kan weken duren; sommige honden hebben langdurige nazorg nodig.

Leptospirose voorkomen: vaccinatie en voorzorgsmaatregelen

De beste bescherming voor je hond is vaccinatie, die in Nederland doorgaans begint met een primaire kuur van twee entingen vanaf twaalf weken leeftijd, gevolgd door jaarlijkse boosters. Vaccins worden regelmatig aangepast aan de circulerende leptospira-stammen, vergelijkbaar met griepvaccins voor mensen.

Daarnaast is het slim om wandelingen langs stilstaande wateren, riolen en plekken waar wilde dieren zoals ratten en vossen voorkomen te vermijden. Besmette honden moeten geïsoleerd blijven om verspreiding te voorkomen.

Leptospirose en mensen: wat je moet weten

Leptospirose is een zoönotische ziekte, wat betekent dat het kan overgaan van dieren op mensen, hoewel besmettingen bij mensen relatief zeldzaam zijn. Persoonlijke hygiëne is essentieel:

• Was je handen grondig na het aanraken van besmette honden of hun urine.
• Was kleding en besmette voorwerpen met wasmiddel.
• Desinfecteer buitenruimtes waar urine van besmette dieren aanwezig is met bleekmiddel of huishoudelijke ontsmettingsmiddelen. Leptospira-bacteriën overleven alleen in vochtige omgevingen en sterven snel wanneer ze opdrogen.

Als je vermoedt dat je bent blootgesteld en symptomen zoals koorts, spierpijn of geelzucht ontwikkelt, zoek dan direct medische hulp en informeer je arts over mogelijke contactmomenten met besmette dieren. Behandeling met antibiotica zoals penicilline is meestal effectief.

Verantwoord huisdierenbezit betekent regelmatige vaccinatie, goede hygiëne en controles bij de dierenarts om zowel je hond als je gezin te beschermen.

Vind pups bij betrouwbare fokkers voor een gezonde start van je nieuwe hond.