De vacht van een hond heeft een aantal belangrijke functies. Het beschermt een hond tegen invloeden van buitenaf, zoals warmte en kou, beschermt de huid bij het stoten en helpt bij het reguleren van de lichaamstemperatuur. Ondanks deze belangrijke functies zijn honden maar slordige vachtverzorgers. Ze wassen de vacht hier en daar dan wel een beetje, maar daar blijft eigenlijk wel het bij. Een beetje hulp van het baasje de vachtverzorging kan dus geen kwaad. Een goed verzorgde vacht is goed in staat zijn functies te vervullen.
Door de vacht te borstelen wordt vuil en viezigheid verwijderd en worden klitten en knopen in de vachtharen voorkomen. Losse haren worden uit de vacht geborsteld, waardoor de nieuwe vachtharen alle ruimte krijgen om zich optimaal te ontwikkelen. Daarnaast heeft het borstelen ook een masserende werking die de bloedsomloop in de huid stimuleert. Hierdoor zal de conditie van de huid verbeteren en zal de vacht er beter uit gaan zien.
Een langharige vacht vraagt aanzienlijk meer verzorging dan een kortharige. Een kortharige vacht is vaak met een à twee borstelbeurten per week in goede conditie te houden, terwijl een langharige vacht veel meer aandacht en verzorging nodig heeft. Afhankelijk van het vachttype heeft een langharige vacht om de twee dagen of soms zelfs dagelijks, een goede borstelbeurt nodig.
Voor de verzorging van de vacht zijn er zijn vele verschillende soorten borstels en kammen verkrijgbaar. Het aanbod loopt uiteen van de grootste borstels met grove tanden, tot en met de kleinste kammetjes. Met de juiste borstels en verzorgingsproducten is de verzorging van de vacht vaak een stuk eenvoudiger. Borstel een hond altijd met de haargroei mee, van zijn kop richting zijn staart. Honden vinden het beslist niet prettig om tegen de haarrichting in geborsteld te worden.
Een hondenvacht heeft tijdens de ruiperiode extra aandacht nodig. Een hond vervangt in de ruiperiode zijn dikke wintervacht voor een dunnere zomervacht, of juist andersom. Een hond is twee maal per jaar in de rui, in het voorjaar en in het najaar. Gedurende een periode van drie tot vier weken verliest een hond zijn oude vachtharen en worden deze vervangen door nieuwe vachtharen. In deze periode moet de vacht vaker geborsteld dan normaal en heeft deze aanzienlijk meer onderhoud nodig.
Bij de meeste vachttypes laten de oude vachtharen los en kunnen deze redelijk makkelijk uit de vacht geborsteld worden. Maar er zijn ook vachten waar de oude vachtharen niet los laten, maar juist vast blijven zitten en handmatig uit de vacht geplukt zullen moeten worden. Onder andere Terriërs hebben een echte plukvacht.
Naast regelmatig borstelen en het goed onderhouden, is ook een goede voeding erg belangrijk voor het gezond houden van een vacht. Een goede voeding zorgt ervoor dat de huid in goede conditie blijft, dat de vachtharen goed groeien en de verhaarperiode goed verloopt. Een goede voeding is voeding met een evenwichtige samenstelling en die de juiste voedingsstoffen, vitaminen en mineralen bevat.
Een klit is een kluitje vachtharen, die met elkaar in de knoop zitten. Hoewel vooral langharige vachten er vooral erg gevoelig voor zijn, kunnen vrijwel alle vachtsoorten gaan klitten. Klitten ontstaan vaak op plaatsen waar een hond veel krabt en likt, zoals rondom de oren, de nek, de oksels en de liezen. Een klit begint vaak erg klein, maar wordt langzaam groter. Zolang de klitten nog klein van formaat zijn kunnen ze voorzichtig uit de vacht geborsteld worden, of met de vingers verwijderd worden. Als een klit niet tijdig uit de vacht wordt gehaald, dan zal deze uiteindelijk zo groot zijn worden dat deze niet meer uit de vacht te halen valt. Bij een grote klit zit er helaas niets anders op dan de schaar te pakken en deze uit de vacht te knippen.
De juiste borstelfrequentie hangt sterk af van het vachttype van uw hond. Kortharige honden, zoals de Labrador en de Beagle, hebben doorgaans genoeg aan één tot twee borstelbeurten per week. Buiten de ruiperiode is dit voldoende om losse haren te verwijderen en de huid te stimuleren. Honden met een halflange vacht, zoals de Border Collie, moeten gemiddeld twee tot drie keer per week geborsteld worden. Langharige en wollige rassen, zoals de Poedel, de Shih Tzu en de Maltezer, hebben dagelijkse verzorging nodig om klitten te voorkomen. Ruwharige honden zoals Terriërs hoeven minder vaak geborsteld te worden, maar hun vacht moet twee tot vier keer per jaar geplukt worden door een professionele trimmer. Gebruik altijd een borstel die geschikt is voor het specifieke vachttype van uw hond.
Elke borstelbeurt is ook een uitgelezen moment om de huid en het lichaam van uw hond te controleren op eventuele problemen. Controleer tijdens het borstelen op teken, vlooien of vlooienuitwerpselen in de vacht. Teken zijn kleine, donkere puntjes die vasthechten aan de huid, terwijl vlooienuitwerpselen eruit zien als klein zwart stof dat rood kleurt bij aanraking met water. Kijk ook of er wondjes, bultjes, kale plekken of abnormale huidveranderingen zijn. Controleer de oren op ophoping van vuil of onaangename geur, wat kan wijzen op een oorontsteking. Door regelmatig te borstelen raakt uw hond gewend aan aanraking en wordt het makkelijker om hem te controleren en te behandelen wanneer dat nodig is.