Wanneer je een volwassen teefje adopteert of vindt, is het vaak lastig te bepalen of ze gesteriliseerd is. In tegenstelling tot reuen, waarbij castratie simpel te herkennen is aan het ontbreken van de testikels, betreft sterilisatie bij teefjes een interne operatie die slechts een klein litteken achterlaat dat vaak door de vacht verborgen blijft.
In deze gids delen we stappen en signalen die je kunnen helpen vaststellen of een teefje is gesteriliseerd. We benadrukken het belang van verantwoord eigenaarschap en overleg met een dierenarts.
Bij sterilisatie worden de eierstokken en vaak de baarmoeder verwijderd via een chirurgische incisie. Afhankelijk van de operatietechniek bevindt het litteken zich meestal op de buik, langs de middellijn, of aan de linkerkant.
Een recent litteken (tot zes maanden oud) vertoont vaak ongelijke haargroei en een roze of lichte lijn op de huid. Bij oudere littekens kan deze vervagen of verstopt zitten onder de vacht; je kunt het haar voorzichtig scheiden of, in overleg met de dierenarts, een klein stukje scheren om te controleren.
Houd er rekening mee dat littekens variëren door de gebruikte operatietechniek en de genezing van de hond.
Teefjes die jong worden gesteriliseerd en nooit een nest hebben gehad, kunnen een kleinere en minder ontwikkelde vulva, tepels en melkklieren hebben vergeleken met intacte teven of teven die pas na een nest werden gesteriliseerd. Dit is geen sluitend bewijs, maar kan je vermoeden ondersteunen.
Heeft de hond voorafgaand aan sterilisatie een nest gehad, dan zullen deze kenmerken meestal weinig verschillen van intacte teven.
Teven die loops zijn, vertonen verschijnselen zoals gezwollen vulva, vloeien en trekken vaak reuen aan. Een gesteriliseerd teefje toont doorgaans geen loops gedrag. Wanneer jouw hond nooit tekenen van loopsheid heeft laten zien, is dit een goede aanwijzing dat ze gesteriliseerd kan zijn.
Let op: sommige honden met overgebleven ovariële weefsels kunnen ondanks een operatie alsnog loops gedrag vertonen; bij zichtbare loopsheid is het verstandig meteen een dierenarts te raadplegen.
Als je vermoedt dat de hond gesteriliseerd is maar dit niet zeker weet, kan de dierenarts hormoononderzoek doen via bloedonderzoek of celmonsters om de aanwezigheid en werking van de eierstokken te controleren. Deze tests bieden een betrouwbare indicatie.
Teven worden meestal één tot twee keer per jaar loops. Indien mogelijk kun je enkele maanden observeren; het uitblijven van loopsheid wijst erop dat de hond waarschijnlijk gesteriliseerd is. Deze methode is echter traag en soms onpraktisch.
Dierenartsen en asielen kunnen een chip uitlezen en contact opnemen met de beheerder. Vaak staan in de chipgegevens veterinaire behandelingen vermeld, waaronder sterilisatie, als de eigenaar deze informatie heeft aangeleverd.
Als geen van bovenstaande methoden duidelijkheid geeft en het belangrijk is om te weten (bijvoorbeeld voor medische of herplaatsingsdoeleinden), kan de dierenarts een exploratieve operatie aanbevelen om te controleren op voortplantingsorganen. Dit is een ingrijpende ingreep en dient als laatste optie beschouwd te worden.
Bevorder altijd ethisch hondenbezit: het verzoeken om sterilisatie voor adoptie of herplaatsing helpt ongewenste nestjes te voorkomen en draagt bij aan dierenwelzijn.
Overleg met je dierenarts om de situatie van je hond te bespreken en de veiligste, meest betrouwbare bevestigingsmethoden te vinden.