De blauwe merle-kleuring binnen het Shetland sheepdog (of sheltie) ras is een van de meest opvallende en visueel indrukwekkende vachtpatronen die verkrijgbaar zijn. Deze unieke kleuring wordt veroorzaakt door een genetische mutatie en is geen natuurlijke ras-kleur, wat naast prachtige markeringen ook mogelijke gezondheidsproblemen met zich meebrengt die verantwoordelijke eigenaren moeten begrijpen.
Het blauwe merle-gen is recessief, wat betekent dat pups deze eigenschap waarschijnlijk niet zullen vertonen als slechts één ouder het gen draagt. Wanneer echter beide ouders drager zijn van dit gen, nemen de kansen aanzienlijk toe dat sommige of alle nakomelingen de blauwe merle-vacht en bijbehorende genetische eigenschappen erven. Het is belangrijk deze genetische factoren en mogelijke complicaties te begrijpen voordat u besluit een blauwe merle Shetland sheepdog te houden of te fokken.
De Shetland sheepdog komt voor in verschillende erkende kleuren, waaronder tricolor (zwart, wit en hazelnootkleurig), bruin en wit, zwart en wit, grijs merle, onder andere. De kleuren die bij pups te zien zijn, hangen af van de genetische samenstelling van beide ouders en soms ook van hun voorouders.
Een hond die drager is van één blauw merle-gen vertoont dit mogelijk niet zichtbaar, maar is toch drager. Zo’n hond kan een typische Sheltie-vacht hebben of het karakteristieke blauwe merle-patroon zonder verdere genetische problemen. De complexiteit ontstaat wanneer twee dragers samen worden gefokt, wat leidt tot pups met een "dubbel merle" gen. Deze pups vertonen waarschijnlijk de blauwe merle-kleur met bijbehorende aandoeningen die de ontwikkeling van ogen en oren beïnvloeden.
Wanneer een drager van het blauwe merle-gen (enkel gen) wordt gepaard met een niet-drager, vertonen de pups vaak verdunde zwarte pigmentatie die resulteert in een zilverachtige of grijze tint in plaats van het levendige blauwe merle. Deze pups hebben gewoonlijk hazelnootkleurige markeringen, waarmee echte blauwe merles verschillen van bi-blue Shelties die geen hazelnootkleurige plekken hebben en een witte, zwarte en grijze merle-vacht tonen.
Verantwoorde fokkers houden nauwkeurig de genetische geschiedenis van hun honden bij om te voorkomen dat twee merle-dragers samen worden gefokt. Zo reduceren zij de kans op dubbel merle-nakomelingen die gezondheidsproblemen kunnen krijgen.
Het dubbele merle-gen veroorzaakt een pigmentatiestoornis die meer betekent dan alleen vachtkleur. Het kan de vorm en kleur van de ogen veranderen en de normale ontwikkeling van zenuwuiteinden in het binnenoor verstoren. Dit kan leiden tot diverse problemen met het zicht, van verminderd nachtzicht en slechte dieptewaarneming tot blindheid. Ook gehoorproblemen, waaronder gedeeltelijke of volledige doofheid, komen vaak voor.
Signalen waarop gelet moet worden bij getroffen honden zijn onder andere onzekere bewegingen, tegen voorwerpen aanlopen, moeite met scherpstellen en niet reageren op geluiden zoals roepen of harde geluiden. Vroegtijdige herkenning van deze symptomen helpt bij het effectief beheren van de levenskwaliteit van de hond.
De kleur alleen geeft geen betrouwbare indicatie van de genetische samenstelling van een hond. Alleen een genetische test of het nauwkeurig bekijken van gedetailleerde stamboekgegevens kan bevestigen of een hond drager is van het blauwe merle-gen.
Betrouwbare fokkers zorgen voor een gedegen documentatie van de stamboom en voeren genetische tests uit om te voorkomen dat twee dragers gefokt worden. Deze verantwoorde aanpak draagt bij aan het verminderen van gezondheidsproblemen die samenhangen met het dubbele merle-gen en bevordert het welzijn van het ras.
Voordat u een blauwe merle Shetland sheepdog aanschaft, vraagt u altijd om genetische testresultaten en gezondheidsverklaringen van de fokker. Dit is belangrijk voor het kiezen van een gezonde pup en het bevorderen van ethische fokpraktijken binnen de Sheltie-gemeenschap.