Iedere potentiële koper van een nieuwe rashond wil natuurlijk zeker weten dat de pup gezond is en dat zo blijft gedurende zijn leven. Investeren in gezondheidstests biedt de hulpmiddelen om weloverwogen keuzes te maken bij het selecteren van pups en fokdieren.
De komst van DNA-tests en de vooruitgang in genetische gezondheidsscreening transformeren verantwoord hondenfokken. Fokkers en kopers kunnen nu hun fokhonden en pups laten screenen op erfelijke aandoeningen en genetische risico’s. Deze proactieve aanpak helpt kostbare gezondheidsproblemen later te voorkomen en draagt bij aan het behoud van het welzijn van hele rassenlijnen.
Gezondheidstests omvatten uiteenlopende veterinaire en genetische onderzoeken gericht op vroege detectie of risicobeoordeling van erfelijke aandoeningen, bouwafwijkingen en aanleg voor ziekten. Tests kunnen uitgevoerd worden bij de teef en reu vóór het fokken en bij de pups zelf om meer inzicht in hun gezondheid te krijgen.
Resultaten geven soms een definitieve aanwezigheid of afwezigheid van een aandoening aan. Meestal worden deze echter in risiconiveaus of scores weergegeven die de kans of ernst van mogelijke gezondheidsproblemen reflecteren, zodat fokkers verantwoorde fokbeslissingen kunnen nemen.
In Nederland stelt de Raad van Beheer foknormen op voor rashonden om gezondheid en welzijn te waarborgen. Sommige rassen staan bekend om specifieke erfelijke gezondheidsproblemen. Voorbeelden van rassen met verhoogde gezondheidsrisico’s zijn:
Andere rassen zoals Labrador Retriever pups en Cavalier King Charles Spaniel pups vertonen ook aanleg voor aandoeningen zoals heupdysplasie en syringomyelie. Gezondheidstests kunnen op maat worden ingezet voor elk ras om specifieke risico’s te adresseren.
De selectie gezondheidstests hangt af van rasgebonden risicofactoren. Tests kunnen prijzig zijn, dus ligt de focus bij fokkers en kopers op de testen die relevant zijn voor de bekende gezondheidsproblemen van het ras.
Veelvoorkomende gezondheidstests zijn:
Veterinairs voeren de gezondheidstests uit en nemen monsters of beelden die worden geanalyseerd door specialisten of genetici.
Voor heupdysplasie worden röntgenfoto’s gemaakt als honden ouder zijn dan een jaar, met een heupscore om de gewrichtsgezondheid te evalueren. Dit ondersteunt fokbeslissingen. DNA-tests zijn meestal eenvoudig met een wangswab en kunnen op honden en pups van elke leeftijd worden toegepast.
Na ontvangst van de resultaten gebruiken fokkers deze gegevens om te beslissen of ze met de honden gaan fokken en kopers om de gezondheid van een pup te overwegen. Gezondheidstests bieden professioneel advies en ondersteunen zo geïnformeerde keuzes zonder deze op te leggen.
Normaal gesproken betaalt degene die de test laat uitvoeren. Fokkers dragen de kosten voor het testen van hun fokdieren als investering in verantwoord fokken. Vind een fokker niet geschikt voor fok, dan blijft de kostenpost bij de fokker.
Als gefokt wordt met gezonde ouders, worden de kosten van gezondheidstests vaak meegerekend in de verkoopprijs van de pups. Pups van goed geteste, gezonde ouders kunnen een hogere prijs krijgen, wat het lagere risico op toekomstige gezondheidsproblemen en emotionele en financiële stress weerspiegelt.
De Raad van Beheer houdt een database bij met gezondheidsresultaten van geregistreerde honden die getest zijn. Dit hulpmiddel stelt fokkers en potentiële kopers in staat om via naam de gezondheid van de voorouders van een hond te controleren met de tool Gezondheidstestresultaten Zoeker.
Er is ook een apart register voor multifocale retinadysplasie (MRD), een veelvoorkomende oogziekte, met ras-specifieke lijsten.
Investeren in gezondheidstests is een fundering van verantwoord fokken bij rashonden. Het helpt toekomstige genetische defecten te verminderen, de algemene gezondheid te verbeteren en ethische fokpraktijken te bevorderen. Het besef van het belang van deze tests maakt kopers en fokkers bewuster en draagt zo bij aan het welzijn en de levensduur van rashonden.