BVA/KC testprogramma Chiari-malformatie en syringomyelie bij honden
De British Veterinary Association (BVA) en The Kennel Club (KC) hebben een belangrijk testprogramma opgezet om de gezondheid van rashonden te verbeteren door het opsporen en verminderen van twee ernstige neurologische aandoeningen: Chiari-achtige malformatie (CM) en syringomyelie (SM). Deze aandoeningen, die vaak samen voorkomen, kunnen aanzienlijke pijn en neurologische klachten veroorzaken bij getroffen honden, wat de levenskwaliteit sterk beïnvloedt.
Zowel CM als SM komen vooral voor bij bepaalde kleine brachycefale rassen die mogelijk gevoelig zijn door de schedelvorm en hersenconfiguratie. Het testprogramma biedt fokkers betrouwbare informatie over deze aandoeningen om verantwoord fokken te ondersteunen waarbij de gezondheid en het welzijn van de honden centraal staan.
Wat is Chiari-malformatie?
Chiari-malformatie is een ontwikkelingsafwijking waarbij de hersenen van de hond te groot zijn in verhouding tot de schedel. Dit zorgt ervoor dat het cerebellum en de hersenstam worden gedrukt in de opening aan de basis van de schedel waar de ruggengraat begint, wat de normale doorstroming van het cerebrospinale vocht (CSV) verstoort. Deze blokkade kan hevige ongemakken en neurologische symptomen veroorzaken bij de hond.
Wat is syringomyelie?
Syringomyelie gaat vaak gepaard met Chiari-malformatie en houdt in dat er met vloeistof gevulde holtes (syrinxen) in het ruggenmerg ontstaan. Deze holtes ontstaan door de veranderde CSV-stroom als gevolg van de blokkade door CM, wat zenuwbeschadiging en chronische pijn veroorzaakt. Samen kunnen CM en SM de gezondheid en het welzijn van een getroffen hond ernstig schaden.
Rassen met verhoogd risico
Hoewel theoretisch elke hond CM en SM kan ontwikkelen, komen deze aandoeningen vooral voor bij kleine, platte (brachycephale) hondenrassen. In Nederland wordt vergelijkbaar aanbevolen om honden van de volgende rassen te laten testen, aangezien deze bekend staan om hun verhoogde risico:
- Cavalier King Charles Spaniel pups
- Affenpinscher pups
- Chihuahua pups
- Griffon Bruxellois pups
- Havanezer pups
- King Charles Spaniel pups
- Maltezer pups
- Vlinderhondje pups (Papillon)
- Pomeriaan pups
Deelname aan dit testprogramma is momenteel vrijwillig, maar het wordt sterk aanbevolen dat eigenaren en fokkers van deze rassen hun honden laten testen voordat ze worden ingezet voor de fokkerij.
Moet uw hond getest worden?
Als u een hond van een risicorasje bezit, is het verstandig om uw hond te laten testen voordat u gaat fokken. CM en SM zijn pijnlijke, progressieve aandoeningen zonder effectieve behandelingen. Het kennen van de status van uw hond helpt erfelijke overdracht van deze aandoeningen bij pups te voorkomen. Ook honden zonder duidelijke symptomen kunnen subtiele anatomische afwijkingen hebben die kunnen leiden tot getroffen nakomelingen. Het testen van beide ouderdieren is een verantwoordelijke stap naar het fokken van gezondere nesten en het verbeteren van het welzijn van het ras.
Hoe wordt getest?
De diagnose van Chiari-malformatie en syringomyelie kan niet met een DNA-test worden vastgesteld. Honden moeten een MRI-scan ondergaan van het hoofd en het bovenste deel van de wervelkolom bij gespecialiseerde dierenklinieken die door het testprogramma zijn goedgekeurd. De MRI-beelden worden volgens strikte protocollen gemaakt om gedetailleerde opnames te verkrijgen die nodig zijn voor een nauwkeurige beoordeling.
Na de scan worden de beelden rechtstreeks naar de Britse Veterinary Association gestuurd, waar een panel van gespecialiseerde veterinaire neurologen en radiologen de scans analyseert. Zij bepalen of er sprake is van verwijding van het centrale kanaal of syringomyelie en meten eventuele syrinxen. De uitslagen worden teruggestuurd naar de kliniek, die de eigenaar informeert, en worden geregistreerd in de gezondheidsdatabase van de betreffende rashondenvereniging plus gepubliceerd in toevoegingen van het rasregister.
De kosten van een MRI-scan lopen uiteen per kliniek en er wordt een extra vergoeding van circa €115 (inclusief BTW) gerekend voor de beoordeling door het expertpanel. Eigenaars kunnen tegen de beoordeling in beroep gaan tegen betaling van een extra tarief.
Actuele veterinair-consensus en verantwoord fokken
De huidige veterinair-consensus in Nederland benadrukt het belang van een dergelijk testprogramma als essentieel hulpmiddel voor het ondersteunen van de neurologische gezondheid van gevoelige rassen. Het programma biedt fokkers gecertificeerde objectieve data om geïnformeerde beslissingen te nemen die een balans vormen tussen het verminderen van de ziektevraag en het behouden van genetische diversiteit. Door deze testuitslagen verantwoord te gebruiken, kunnen fokkers geleidelijk CM en SM verminderen en het welzijn van toekomstige generaties bevorderen.
Test- en screeningsprogramma's zoals dit zijn voorbeelden van beste praktijken in verantwoord hondenbezit en ethische fokkerij in Nederland en zijn een noodzakelijke stap in het aanpakken van erfelijke gezondheidsproblemen met aandacht en zorg.
Samenvatting en volgende stappen
Het BVA/KC testprogramma voor Chiari-malformatie en syringomyelie biedt een praktisch kader om deze ernstige neurologische problemen in risicorassen te identificeren. Eigenaren en fokkers van gevoelige honden, vooral Cavalier King Charles Spaniels en andere kleine brachycefale rassen, wordt geadviseerd dit testen serieus te overwegen voordat zij gaan fokken.
Vroege opsporing met MRI en deskundige beoordeling helpt het lijden door deze pijnlijke aandoeningen op termijn te verminderen en verbetert de toekomstige gezondheid van rashonden. Het volgen van de richtlijnen van dit programma draagt bij aan verantwoord fokken en ondersteunt het langdurige welzijn van geliefde hondenrassen.
