Schipperke

Uiterlijk:

De schofthoogte van het schipperke bedraagt tot 32 centimeter, afhankelijk van het gewicht (circa 5,5 kilogram). Het schipperke heeft een harde vacht met en dichte ondervacht. Rond de nek en de achterpoten is de vacht langer. De kleur van de vacht is meestal zwart zonder bijzondere aftekeningen. In sommige landen worden in de rasstandaards ook andere kleuren toegestaan. De kleur van de ogen is donkerbruin. Hij heeft hoog ingeplante, driehoekige, staande oren. Vanaf 2006 worden geen staartjes meer ingekort. De staart heeft meestal veel weg van die van een eekhoorn naar voren teruggekruld en rustend op de rug.

Gebruiksdoel:

De naam schipperke is afgeleid van het Belgische woord scheperke wat "herder" betekent. Omdat dit ras voornamelijk op de binnenvaart schepen voortkwam voor het verjagen van knaagdieren zoals ratten en muizen is besloten het ras "Schipperke" te noemen. Het schipperke kan aangewend worden bij het hoeden van schapen en ander (klein) vee, bij de jacht op (klein) wild of als waak- en familiehond.

Karakter:

Het schipperke is intelligent, attent en beweeglijk, nieuwsgierig, wantrouwig tegenover vreemden en hij blaft nogal graag. Met kinderen kan hij over het algemeen goed opschieten en ook de eigen huisdieren, hof- en neringdieren worden ongemoeid gelaten. Voor de rest heeft het schipperke een natuurlijke aanleg op alles te jagen dat beweegt: vliegen, muggen, muizen, ratten, konijnen, vogels, kippen, fazanten… Enige zelfoverschatting (probeer eens een paard weg te blaffen) is nooit ver weg.

Beweging:

Het schipperke is een brok puur dynamiet. Deze hond heeft, om zich gelukkig te voelen, veel beweging en spel nodig om zijn energie kwijt te kunnen. Voor de gemiddelde jogger is het een uitdaging dit hondje bij te houden. Op latere leeftijd worden schipperkes opvallend rustiger.

De Schipperke is een oud Belgisch hondenras afkomstig uit de Vlaamse provincies Antwerpen en Brabant. Het ras wordt al voor het eerst vermeld in een 15de-eeuwse kroniek van een Brusselse monnik. Middeleeuws gildelid, met name schoenmakers en slagers, hielden deze kleine zwarte honden als waak- en gezelschapsdieren. De naam 'Schipperke' wordt soms vertaald als 'scheepshondje' door zijn populariteit op Belgische binnenvaartkanaalboten, maar zijn oorsprong als herder- en wachtershond voor ambachtslieden is zijn werkelijke achtergrond. In Nederland zijn twee rasverenigingen actief: Schipperkes Vrienden Nederland en Vereniging Schipperkes Nederland.

De Schipperke is een van de kleinste herdershonden ter wereld, in een compacte, vossachtige verpakking. Het ras bestaat in twee gewichtscategorieën: klein (3-5 kg) en groot (5-8 kg). De vacht is uitsluitend zwart, hard en rechtopstaand, met een opvallende kraag rond de hals die het ras een bijzonder karakter geeft. De rechtopstaande oren, donkere amandelvormige ogen en de van nature (of geknipt) kortgestaardte look geven hem een alert en karaktervol voorkomen. Zijn bouw is compacte en evenwichtig.

De Schipperke heeft een groot karakter in een klein formaat — hij gedraagt zich zeker niet als een klein hondje. Hij is levendig, alert, nieuwsgierig en vol zelfvertrouwen. Zijn herdersinstinct maakt hem beschermend tegenover zijn gezin en hij probeert gezinsleden bij elkaar te houden tijdens uitstapjes. Hij is intelligent en eigenwijs; vroege opvoeding en socialisatie zijn essentieel. De Schipperke is een effectieve waakhond voor zijn formaat en blaft alert bij onbekend bezoek.

De Schipperke is intelligent en bereid te leren, maar zijn eigenwijze terrierkarakter maakt training uitdagender dan bij meer coöperatieve rassen. Positieve bekrachtiging met afwisseling werkt het best — monotone herhalingen vervelen hem snel. Begin vroeg met socialisatie en basisoefeningen. Blaftraining is een prioriteit gezien zijn alertheid. In agility presteert hij uitstekend dankzij zijn wendbaarheid en snelheid.

De Schipperke is over het algemeen goed met kinderen die hij van jongsaf aan kent. Zijn speelse, levendige karakter past goed bij actieve kinderen. Door zijn herdersinstinct kan hij proberen kinderen te 'hoeden' — dit gedrag moet consequent worden bijgestuurd. Zijn kleine formaat betekent dat interacties met heel jonge kinderen altijd door een volwassene worden begeleid. Met oudere, respectvolle kinderen is de Schipperke een trouwe en speelse metgezel.

De Schipperke is een robuust ras met een uitzonderlijk lange levensverwachting van 15 jaar en meer. De rasverenigingen stellen patellaluxatie-onderzoek verplicht voor erkende fokdieren. Mucopolysaccharidose (MPS IIIB) is een zeldzame maar rasspecifieke erfelijke stofwisselingsziekte waarvoor een DNA-test beschikbaar is — vraag bij de fokker naar de status van de ouderdieren. Oogproblemen zijn ook gedocumenteerd. Over het geheel is dit een gezond ras met minimale grote gezondheidsproblemen.

De Schipperke is een actief en levendig ras dat dagelijks betrokken wil worden bij gezinsactiviteiten. Hij gedijt niet bij langdurige eenzaamheid. Zijn vacht vraagt minimal professioneel onderhoud maar intensieve aandacht tijdens verharingsperiodes. Vroege socialisatie is cruciaal voor zijn eigenzinnige karakter. Reguliere veterinaire controles, preventieve tandverzorging en maandelijkse nagelcontrole zijn onderdeel van de basisverzorging. Zijn hoge levensverwachting van 15+ jaar is een aanzienlijke langetermijnverplichting.

De harde, rechte vacht van de Schipperke is relatief eenvoudig te onderhouden. Buiten de verharingsperiodes is wekelijks borstelen voldoende. Tijdens de verharing in voor- en najaar is dagelijks borstelen noodzakelijk om de enorme hoeveelheid haar te beheren. De vacht schaadt mag niet worden bijgeknipt of geschoren — dit verstoort de rasspecifieke vachttextuur. Baden is slechts enkele keren per jaar nodig. Oren wekelijks controleren en reinigen; nagels maandelijks knippen.

De Schipperke is een energiek en actief ras dat dagelijks 30 tot 60 minuten beweging nodig heeft, ondanks zijn kleine formaat. Hij geniet van wandelingen, apporteren, agility en renparcoursen. Zijn uithoudings-vermogen is indrukwekkend voor zijn maat — hij is gebouwd voor een dag meewerken. Mentale stimulatie via training en speeluitdagingen is minstens even belangrijk als lichaamsbeweging. Hij past in een appartement mits dagelijks voldoende beweging.

Voer de Schipperke een hoogwaardig, volledig droogvoer geschikt voor kleine actieve rassen, verdeeld over twee maaltijden per dag. De porties zijn klein maar de bewegingsbehoefte van het ras is hoog; kies een energierijke kleine-razen formule. Het ras is voedselgemotiveerd, wat training vergemakkelijkt maar ook portiecontrole vereist om overgewicht te voorkomen. Vers drinkwater moet altijd beschikbaar zijn.

Een Schipperke pup van een erkende Nederlandse fokker kost doorgaans €700 tot €1.200. Maandelijkse kosten zijn bescheiden: voer voor een actief klein ras, een dierenverzekering (doorgaans €20–35 per maand) en reguliere veterinaire zorg. De uitzonderlijk lange levensverwachting van 15+ jaar betekent een langdurige maar financieel beheersbare eigendomsverplichting.

Zoek een Schipperke pup via Schipperkes Vrienden Nederland (secretaris@schipperkesvriendennederland.nl) of de Vereniging Schipperkes Nederland (info@verenigingschipperkesnederland.com). Erkende fokkers voeren patellaluxatie-onderzoek uit en informeren over de MPS IIIB-status van de ouderdieren. Bezoek de fokker persoonlijk en vraag om de moeder met de pups te zien. Verwacht een aankoopprijs van €700 tot €1.200 bij een erkende fokker.